Arnarvarp 2025

Arnarvarp sumarið 2025 reyndist lakara en síðustu tvö ár. Alls urpu að minnsta kosti 60 pör en einungis er hægt að staðfesta að 36 þeirra komu upp ungum. 

Í ár voru 102 óðul heimsótt og 74 þeirra talin setin. Varpárangur var talsvert síðri en árin 2023 og 2024 þegar 43 pör komu upp ungum bæði árin. Alls tókst 36 pörum að koma upp að minnsta kosti 49 ungum og þar af voru 47 merktir í 34 hreiðrum. Fjöldi para er ekki ósvipaðar árinu 2022 þegar 58 pör urpu en einungis 27 þeirra komu upp 38 ungum. Það ár telst eitt af lakari varpárum.  

Þrátt fyrir að fá pör komu upp ungum í ár var ungafjöldinn þokkalegur, einkum vegna þess að hlutfall hreiðra með tveimur ungum var tiltölulega hátt. Arnarstofninn er áfram talinn í hægum en öruggum vexti og eru nú um 90 arnaróðul í ábúð á vestanverðu landinu, frá Faxaflóa norður í Húnaflóa. 

Á hverju sumri síðan 2019 hafa leiðarritar (gps-/gsm-sendar) verið settir á arnarunga á öllu varpsvæði arnarins til að rannsaka búsvæðanotkun og ferðir ungra arna. Sumarið 2025 voru settir sendar á átta unga, sem er lægri tala en undanfarin ár. Það skýrist af miklum breytileika í stærð unga í ár; margir voru ekki nægilega þroskaðir til að geta borið senda á þeim tíma sem merkingar fóru fram.

Á árunum 2019–2024 voru settir sendar á 72 arnarunga og eru 38 þeirra enn lifandi með virka leiðarrita og virðast þeir allir við góða heilsu. Með fuglunum átta frá síðasta sumri hafa alls 80 ungar fengið senda frá 2019 og eru 44 enn á lífi og með virka senda (38 frá fyrri árum og sex frá árinu 2025). Dánarorsakir fuglanna sem hafa drepist eru af ýmsum toga, meðal annars fuglaflensa (þrjú staðfest tilfelli), áflug á raflínu, blýeitrun (eftir að haf étið gæsarhræ) og drukknun. 

Gera má ráð fyrir að ernirnir beri leiðarritana ævilangt og munu gögnin með tímanum gera kleift að kortleggja nákvæmalega ferðir þeirra, sjá hvar þeir dvelja og hvernig þeir nýta tímann og velja leiðir. Þetta mun nýtast við mat á þýðingu einstakra svæða og við að meta hvar beri að forðast framkvæmdir, til dæmis að reisa vindmyllur sem eru örnum skeinuhættari en flestum öðrum fuglum.

Vöktun arnarins er unnin af Náttúrufræðistofnun í samstarfi við Náttúrustofu Vesturlands, Háskóla Íslands og heimamenn.