Aldurshlutföll í rjúpnastofni árið 2025
Niðurstöður úr aldursgreiningum á rjúpum árið 2025 liggja nú fyrir. Þær eru unnar í öllum landshlutum sem hluti af verkefninu Vöktun rjúpnastofnsins. Aldurshlutföll gefa mikilvægar vísbendingar um nýliðun í stofninum og eru lykilþáttur í mati á stöðu hans og framtíðarhorfum.
Rjúpur eru aldursgreindar tvisvar á ári, annars vegar á vorin og hins vegar á veiðitíma á haustin. Hægt er að greina aldur fuglanna á lit og mynstri flugfjaðra og er þá greint í tvo aldurshópa: fugla á fyrsta ári og eldri fugla.
Að vori fer aldursgreining fram með myndatökum af fuglum á flugi. Árið 2025 er þriðja árið í röð sem rjúpur eru aldursgreindar í öllum landshlutum. Markmiðið er að mynda og aldursgreina 200 fugla í hverjum landshluta og það náðist árið 2025. Alls voru 1.255 rjúpur myndaðar.
Hlutfall unga (tæplega ársgamlir fuglar) í varpstofni var 46% á landsvísu. Hlutföllin voru svipuð og árið 2024. Hæst var hlutfall unga á Austurlandi (56%) og Suðurlandi (49%) en lægst á Vesturlandi (35%).
Á veiðitíma byggjast aldursgreiningar á vængjum sem veiðimenn senda inn til greiningar. Markmiðið er að fá vængi af að lágmarki 200 fuglum frá hverjum landshluta. Það náðist í öllum landshlutum nema á Suðurlandi, þaðan sem 186 vængir bárust. Flestir vængir bárust af Norðausturlandi (887 fuglar), Austurlandi (722 fuglar) og Vestfjörðum (679 fuglar). Söfnun stendur enn yfir og gera má ráð fyrir að nokkrir tugir vængja bætist við áður en endanlegar niðurstöður liggja fyrir.
Hlutfall unga á veiðitíma var lægst á Austurlandi (61%) og hæst á Vestfjörðum (74%). Almennt séð voru ungahlutföll svipuð og árið 2024 að undanskildu Norðausturlandi þar sem hlutfall unga var heldur lægra en áður.
Aldurssamsetning rjúpnastofnsins er mikilvægur mælikvarði á nýliðun og árangur varps. Hlutfall unga gefur vísbendingar um hversu vel gekk undanfarandi varptímabil og hefur áhrif á þróun stofnsins næstu ár. Gögnin nýtast því við heildarmat á stöðu rjúpunnar og við ráðgjöf um sjálfbæra nýtingu hennar.