Frostlaust tímabil lengist hratt á Íslandi samkvæmt nýrri rannsókn

Ný vísindagrein sem birtist nýlega í tímaritinu International Journal of Climatology sýnir að frostlausa tímabilið á Íslandi hefur lengst verulega á árunum 1951–2024. Niðurstöður benda til þess að vorfrostum ljúki fyrr og haustfrost hefjast síðar, sem leiðir til lengra tímabils án frosts víða um land. 

Að meðaltali lengdist frostlausa tímabilið um 5,9 daga á áratug, en á sumum svæðum nam lengingin allt að 21,8 dögum á áratug. Mestar breytingarnar komu fram í nágrenni Vatnajökuls og á Hornströndum, en minni breytingar mældust á vestanverðu landinu. 

Lenging frostlausa tímabilsins hefur víðtæk áhrif á náttúru og samfélag. Hún hefur meðal annars áhrif á vaxtarskilyrði plantna, landbúnað og árstíðabundnar breytingar í vistkerfum. Lengra vaxtartímabil getur einnig auðveldað nýjum tegundum að nema land og haft áhrif á tímasetningu vaxtar, blómgunar og frjómyndunar plantna og þannig haft áhrif á vistkerfi og þróun gróðurs á Íslandi. 

Niðurstöðurnar eru mikilvægar fyrir rannsóknir á frjókornum og frjómælingar. Breytingar á lengd vaxtartímabils geta haft áhrif á upphaf og lengd frjótímabils sem og magn frjókorna í andrúmslofti. Þetta getur skipt máli við rannsóknir á dreifingu frjókorna og mat á ofnæmisáhættu í framtíðinni. 
Greinin veitir mikilvægan grunn til að skilja betur áhrif hlýnandi loftslags á náttúru Íslands og frjó í andrúmsloftinu. 

Ewa Maria Przedpełska-Wąsowicz, sérfræðingur í loftlíffræði hjá Náttúrufræðistofnun, tók þátt í rannsókninni og kom að hugmyndavinnu, ritun greinarinnar og yfirumsjón verkefnisins. 

Piotrowicz, K., Szyga-Pluta, K., Szklarczyk, A., & Przedpełska-Wąsowicz, E. (2026). Long-term variability and spatial differentiation of the frost-free period in Iceland. International Journal of Climatology. https://doi.org/10.1002/joc.70389