Ný rannsókn sýnir meira ístap á Suðurskautsskaganum en áður var talið

Ný rannsókn, sem birtist nýlega í vísindaritinu The Cryosphere, sýnir að ístap á Suðurskautsskaganum á árunum 2007–2021 var meira en áður var talið. Rannsóknin byggir á nýrri greiningu gervitunglamælinga.

Suðurskautsskaginn er eitt þeirra svæða á jörðinni þar sem jöklar hafa breyst hvað mest á síðustu áratugum. Þótt svæðið sé lítið í samanburði við meginhluta Suðurskautslandsins hafa jöklar þar rýrnað verulega og þannig stuðlað að hækkun sjávarborðs á heimsvísu.

Í rannsókninni voru notuð SPOT5 og REMA hæðarlíkön til að fylgjast með breytingum á hæð jökulyfirborðs. Með nýrri aðferðafræði gátu vísindamenn metið breytingar á ísmassa með meiri nákvæmni en áður, einkum á strandsvæðum þar sem jöklar breytast hratt.

Niðurstöðurnar sýna að Suðurskautsskaginn tapaði að meðaltali um 19 gígatonnum af ís á ári á rannsóknartímabilinu. Mest var ístapið á vestan- og norðanverðum skaganum, þar sem margir jöklar hafa þynnst hratt eftir að íshellur, sem áður veittu jöklunum viðnám, hafa minnkað eða horfið. Rannsóknin bendir einnig til þess að fyrra mat, sem byggðist á sambærilegum gervitunglagögnum, hafi vanmetið ístapið. 

Nákvæm þekking á því hversu hratt jöklar tapa ís er mikilvæg til að bæta skilning á áhrifum loftslagsbreytinga og gera áreiðanlegri spár um hækkun sjávarborðs á komandi áratugum.

Joaquín M.C. Belart, sérfræðingur fjarkönnunar hjá Náttúrufræðistofnun, er meðal höfunda greinarinnar.

Bernat, M., Berthier, E., Dehecq, A., Hugonnet, R., Belart, J. M. C., Ochwat, N., Munneke, P. K., Case, E., Scambos, T., Gauer, L.-M. og Youssefi, D. (2026). Mass changes of the Antarctic Peninsula ice sheet and peripheral glaciers, 2007–2021. Cryosphere 20(5), 3025–3049. https://doi.org/10.5194/tc-20-3025-2026